Wiadomości z Ostrowca Świętokrzyskiego

Powrót2002-01-25

Ojczyzna Was nie zapomni

      Z okazji 139. rocznicy wybuchu powstania styczniowego przypomnimy uczestników insurekcji, mieszkańców Ostrowca. Nazwiska te, na podstawie archiwalnych zdjęć i zebranych wspomnień, ustalił prof.


    Stanisław Jeżewski, autor "Zarysu historii miasta Ostrowca".


    Oto losy powstańców. Szczepan Wolski i Wawrzyniec Szymański zorganizowali w Ostrowcu i okolicy grupę ochotników do powstania, po drodze na punkt zborczy zostali otoczeni przez kozaków. Karnie wcieleni do armii carskiej służyli zaborcy osiem długich lat.


    Marian Sybilski i Redlich (imię nieznane) wpadli w ręce Moskali podczas potyczki. Zostali zesłani do Archangielska na 5 lat. Prof. S. Jeżewski pisze, że w walkach powstańczych toczonych przez oddziały Grylińskiego, Czachowskiego i Szandora wyróżniali się: Czerwiński, Kostrzewski, Ignacy Szymański (ten był zesłany na Sybir), Walenty Milczarski i Zygmunt Sas - Saski, którzy odbywali w Ostrowcu praktykę aptekarską. Starsi bracia Sasa -Saskiego, Gustaw i Ksawery walczyli w kawalerii płk Zygmunta Chmieleńskiego. Gustaw poległ w starciu z Kozakami.


    W powstaniu uczestniczyli także Feliks Mrozowski i jego czterej synowie: Leopold, Ludwik, Mateusz i Jan, ten ostatni po amnestii został leśniczym na Piaskach pod Ostrowcem. Władysław Zapałowski z miejscowości Szeligi, zastępca komisarza cywilnego powiatu opatowskiego, po ujęciu przez władze carskie został skazany na zesłanie do północnej części Rosji. W szeregach powstańczych walczyła również ostrowianka Lucyna Żukowska. Wsławiła się dzielnością w bitwach pod Bodzentynem i Kunowem. Ranna dostała się do niewoli.


    Prof. Jeżewski przytacza również postać burmistrza miasta Ostrowca, niejakiego Janickiego, który haniebnie wpisał się na karty walk o wyzwolenie narodowe. Ów zdrajca został przez powstańców skazany na śmierć i powieszony w pobliżu miasta. W okolicach Ostrowca stoczone zostały cztery bitwy. W pobliżu Jeziórka koło Sudołu oddział płk. Dionizego Czachowskiego dokonał udanej zasadzki i niemal kompletnego rozbicia regularnych sił rosyjskich wyspecjalizowanych w zwalczaniu "buntowszczików". Druga bitwa miała miejsce w pobliżu Bodzechowa. Niestety, zakończyła się znaczącymi stratami w siłach powstańczych. Na placu boju padł m. in. por. Wielobycki, a płk Z. Chmieleński dostał się do niewoli i po kilku dniach został stracony w Radomiu. Kolejna bitwa miała miejsce w Częstocicach. Dwa plutony opatowskiego szwadronu kawalerii dowodzone przez Zarzyckiego i Niewiarowskiego, zmierzyły się z oddziałem płk Leskarzewa. W walce zginęło czterech powstańców i pięciu sołdatów. Tego samego dnia w rejonie Częstocic od strony Szewny oddział żandarmerii sandomierskiej dowodzony przez Węgra, Szandora Szredera otoczył dragonów Iwana Assjejewa. Niestety, śmierć Szandora przesądziła o losie potyczki.


    A. Żak


Na archiwalnym zdjęciu (od lewej): Jan Feliks Mrozowski, Marian Sybilski, Kazimierski, Kostrzewski, Czerwiński i Zygmunt Sas -Saski.


   
/ /

Podziel się ze znajomymi:
Czytany: 11427 razy,
ostatnio: 2019-11-19 10:32:55
Skomentuj artykuł:
Powrót